สมัยกรุงศรีอยุธยาเขากินกันยังไง ทำไมเมนูของออเจ้าถึงผิดแผกยิ่งนัก!!

Home / แนะนำความอร่อย / สมัยกรุงศรีอยุธยาเขากินกันยังไง ทำไมเมนูของออเจ้าถึงผิดแผกยิ่งนัก!!
บุพเพสันนิวาส สมัยกรุงศรีอยุธยา อาหารชาววัง อาหารอยุธยา อาหารไทย

ละครเรื่องบุพเพสันนิวาสที่กำลังโด่งดัง “ออเจ้า” วลีเด็ดฮิตติดหูกันทั่วประเทศ เป็นละครที่ให้ทั้งความบันเทิงและความรู้ประวัติศาสตร์บ้านเมืองในสมัยกรุงศรีอยุธยา คนรุ่นใหม่ได้ความรู้กันไปเต็มๆ ในเรื่องของการกินก็เป็นเรื่องใหญ่ของคนทุกยุค การกินเปลี่ยนไปตามวัฒนธรรม แน่นอนว่าหากย้อนเมนูอาหารจากปี 2561 ไปหลายร้อยปี เมนูจะเปลี่ยนจากเดิมอย่างไร ทำไมน้ำจิ้มซีฟู้ดหรือน้ำปลาหวานของแม่หญิงการะเกดถึงได้แสบ เอ้ย!! แซ่บกันยกเรือนเยี่ยงนี้

สมัยกรุงศรีอยุธยาเขากินกันยังไง
ทำไมเมนูของออเจ้าถึงผิดแผกยิ่งนัก!!

“ไม่มีชนใดที่จะสมถะเท่าชนชาวสยาม ชาวบ้านดื่มกันแต่น้ำเปล่า และอยู่กันอย่างมีความสุขด้วยอาหารการกินง่าย ๆ เพียงข้าวเปล่ากับปลาแห้ง หรือปลาเค็มตัวเล็ก ๆ อาจมีเครื่องจิ้มบ้าง ปลานั้นชุกชุมเหลือเกินจับชั่วโมงหนึ่งนำไปกินได้หลายวัน” จากบันทึกของ “มองซิเออร์ เดอ ลาลูแบร์” อัครราชทูตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส

การเปิบ

ข้าวสวยของคนอยุธยาจะกินข้าวที่มีลักษณะเหนียวแต่ไม่ใช่ข้าวเหนียว เป็นข้าวพื้นเมืองของคนเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เม็ดข้าวจะอวบและยาว ปัจจุบันจะมีปลูกที่ พม่า กัมพูชา และ เวียดนาม ข้าวชนิดนี้จะหุงออกมาให้เหนียวๆ หน่อย การจก หรือ เรียกว่า “เปิบ” จึงนำมาเรียกกับการกินข้าวชนิดนี้  ความเหนียวของข้าวชนิดนี้จะช่วยให้กินด้วยมืออย่างง่ายดาย

กินข้าวเช้าต้องกินหลังพระฉัน

วัฒนธรรมนี้ก็ยังคงอยู่ในยุคปัจจุบัน หากใครที่ทำบุญตักบาตรเป็นประจำ (ส่วนมากจะเป็นผู้สูงอายุ) ที่จะรู้ว่า ข้าวที่หุงสุกใหม่ๆ หรือกับข้าวที่เพิ่งทำใหม่ หากจะนำไปตักบาตรต้องเป็นกับข้าวมื้อแรก แล้วเราก็ค่อยมากินที่หลัง เพราะถือว่าการทำอาหารเสร็จใหม่เป็นมื้อที่ดีที่สุด ต้องนำไปถวายพระก่อน นี่ก็เป็นวัฒนธรรมที่ยังคงอยู่ถึงรุ่นปัจจุบัน และสันนิษฐานว่า คนอยุธยาจะชอบทำบุญ โดยดูจากวัดที่มีมากในอยุธยา

อาหารเช้าของชาวต่างประเทศที่อยู่ในกรุงศรีอยุธยา

วิถีการกินอาหารเช้าของชาวต่างชาติในหมูบ้านโปรตุเกส ชนชาติที่ไม่ได้นับถือศาสนาพุทธ ก็จะมีการดื่มชา กาแฟ และขนมปัง หรือชาวจีนที่ไม่ได้เคร่งในศาสนาพุทธมากนักก็จะนิยมกินเป็นซุป ต้มจืด หรืออาหารที่รสไม่จัด สมัยอยุธยาก็เริ่มมีวัฒนธรรมกินชา กาแฟ และขนมปังในตอนเช้า ที่เป็นคนอยุธยาแท้ๆ แต่จะอยู่ในชนชั้นราชวงศ์หรือเศรษฐีเท่านั้น เพราะมีราคาที่แพง

ไป “ป่า” ซื้อของมาทำอาหาร

ตลาดทั่วอยุธยาจะเรียกว่า “ป่า” ทั้งของสด ของคาว ของแห้ง จะมีขายอยู่ที่นี่ และแยกขายตามย่าน แต่ละที่จะแทรกอยู่ตามวัด เปิดในเวลา เช้า กลางวัน และเย็น เป็นแหล่งการค้าสำคัญที่คนจากนอกเมืองเข้ามาหาซื้อของ

อาหารประเภทกะทิ นำเข้ามาจากชาวมุสลิมเปอร์เซีย

กลุ่มมุสลิมเปอร์เซียเป็นชนชาติแรกที่นำอาหารประเภทกะทิเข้ามาในอยุธยา ถ้าหากใส่กะทิลงไปแล้วอาหารจะถูกเรียกว่าแกง เช่น ก๋วยเตี๋ยวแกง มัสมั่นต่าง ๆ

ภาพจาก Thai PBS

อาหารเช้ายอดนิยมของคนกรุงศรีอยุธยา “ข้าวเหนียวหัวหงอก”

อาหารเช้าที่คนกรุงศรีอยุธยานิยมทานคือ “ข้าวเหนียวหัวหงอก” เป็นข้าวเหนียวโรยหน้าด้วยมะพร้าวขูด เมนูนี้นิยมเพราะทำง่าย  กินแล้วอยู่ท้อง ในอยุธยาปัจจุบันอาหารชนิดนี้แทบไม่มีเหลือแล้ว แต่เพื่อนบ้านเราอย่าง พม่า กัมพูชาก็กินอยู่

ภาพจาก กรุงเทพธุรกิจ

อาหารเช้าของราชวงศ์ในอยุธยา

อาหารเช้าของราชวงศ์จะมีความหลากหลายกว่าชาวบ้านทั่วไป ถ้าไม่ได้อยู่ในวังก็ยากที่จะเห็น เช่น “แกงเหงาหงอด” ที่ชาวโปรตุเกสนิยมทาน อาหารต่างชาติคนที่มีฐานะดีถึงจะได้กิน เพราะมีราคาที่สูง หาซื้อยาก ส่วนมากชาวบ้านที่ได้ปลามาก็จะมาปิ้งหรือย่างเอาง่ายๆ ส่วนคนรวยจะมีพวกเครื่องเทศ จึงสามารถนำมาทำอาหารได้หลายอย่าง

เรียบเรียงโดย Food MThai

ที่มาจาก คนอยุธยาร่วมศึกษาประวัติศาสตร์ไทย

 วิธีทำ กุ้งย่าง

สูตร มะม่วงน้ำปลาหวาน

ขออนุญาตใช้เนื้อหา